Elmalarda Acı Benek

Elmalarda acı benek, kalsiyum eksikliğinden kaynaklanan bir fizyolojik hastalıktır. Bu eksiklik, elmanın hücre duvarlarının dayanıklılığını azaltarak dokunun zarar görmesine neden olur. Hastalık genellikle depolama sırasında belirginleşse de bazı durumlarda hasat öncesinde ağaç üzerindeyken de fark edilebilir. Acı benek, meyve kabuğunda küçük, kahverengi ya da siyahımsı lekeler şeklinde görünür ve bu lekeler meyvenin kalitesini düşürürken tüketici açısından da istenmeyen bir durum yaratır.

Görülme Nedenleri

Elmalarda acı benek, çoğunlukla kalsiyum eksikliğinden kaynaklanır. Kalsiyum, hücre duvarlarının dayanıklılığı için temel bir elementtir ve eksikliği hücrelerin zayıflamasına yol açar. Toprakta kalsiyumun yetersiz olması, kalsiyumun meyveye taşınmasını zorlaştırır. Özellikle aşırı azotlu gübre kullanımı, bitkinin hızla büyümesine neden olarak kalsiyumun meyveye yeterince ulaşmasını engeller. Ayrıca düzensiz veya yetersiz sulama, ağacın kalsiyumu meyvelere taşıma kapasitesini kısıtlar. Yanlış depolama koşulları da hastalığın ortaya çıkmasını hızlandırır.

Belirtiler

Meyve kabuğunda küçük, kahverengi ya da siyah renkli lekeler şeklinde görülür. Bu lekeler yüzeyde çöküntü yaparak meyvenin şeklini bozar. İç dokuda ise hücre çürümesi ve yumuşaklık meydana gelir. Acı benekli alanlar zamanla kuruyup çekildiğinden, meyvenin dış görünüşünde çukurlaşmalar oluşur. Meyve yüzeyine yakın bölgelerde sınırlı kalan lekeler, ileri durumlarda daha derin dokulara inerek elmanın iç kalitesini bozar.

Risk Faktörleri

Acı benek, özellikle hızlı büyüme döneminde ve kalsiyum alımı yetersiz olan ağaçlarda sık görülür. Yüksek sulama miktarları, aşırı meyve yükü ve hızlı büyümeyi teşvik eden azotlu gübre kullanımı hastalığın riskini artırır. Kalsiyum bakımından fakir topraklarda yetişen ağaçlar, acı benek hastalığına daha hassastır. Bu nedenle, özellikle gelişim dönemi boyunca ağacın kalsiyum seviyeleri düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Çözüm Yöntemleri

1. Kalsiyum Takviyesi: Ağaca düzenli olarak kalsiyum içeren gübre verilmesi ve meyvelerin olgunlaşma döneminde kalsiyum içeren yaprak uygulamaları yapılması acı beneği önlemeye yardımcı olur. Bu uygulama, özellikle meyve hücre duvarlarının dayanıklılığını artırır ve hastalığın gelişimini engeller.

2. Dengeli Gübreleme: Bitkiye azot içeren gübreler verilse bile bu gübrelerin dengeli bir şekilde kullanılması önemlidir. Aşırı azot, bitkinin aşırı büyümesini sağlayarak kalsiyumun meyveye ulaşmasını sınırlar. Bu yüzden azot oranı kontrollü tutulmalıdır.

3. Düzenli ve Dengeli Sulama: Ağaçların su ihtiyacı düzenli ve dengeli bir şekilde karşılanmalıdır. Aşırı veya yetersiz sulama kalsiyum taşınmasını bozarak acı benek riskini artırır. Özellikle kurak dönemlerde su takviyesi yaparak bitkinin kalsiyum taşınımı desteklenmelidir.

4. Depolama Koşulları: Hasat sonrasında elmaların uygun sıcaklık ve nem koşullarında saklanması gereklidir. Depolama sürecinde ortam sıcaklığının çok yüksek veya çok düşük olmaması ve nem oranının dengede tutulması acı benek hastalığını azaltmada etkili olur. Optimal depolama koşulları sağlanarak meyvenin kalite kaybı önlenir ve raf ömrü uzatılır.

Bu yöntemler, elmalarda acı beneği önleyebilir ve meyvenin kalitesini koruyarak pazar değerini artırır.